In 2005 is een begin gemaakt met het uitgeven van protocollen voor Therapeutic Drug Monitoring (TDM), oftewel spiegelbepalingen, van antiretrovirale geneesmiddelen. Nu in Nederland HAART al zo’n 10 jaar beschikbaar is, is onze ervaring met TDM van antiretrovirale middelen ook bijna even lang. Laboratoria van het Slotervaartziekenhuis en het UMC St Radboud zijn als eerste ter wereld begonnen met het aanbieden van de TDM-service aan Nederlandse HIV-behandelaren.

Inmiddels wordt deze TDM-service in Nederland door meer dan 10 laboratoria aangeboden, terwijl overige ziekenhuizen terechtkunnen bij referentielaboratoria. In de CBO/NVAB-richtlijnen staan de indicaties voor TDM beschreven (www.NVAB.org).

Naast de beschikbaarheid van assays en richtlijnen wanneer TDM zou moeten worden toegepast, is uiteraard de laatste schakel een juiste beoordeling van de uitslag. Dit is nog niet zo eenvoudig, omdat het TDM-veld nog sterk in ontwikkeling is, er nog steeds nieuwe middelen bijkomen, en men de populatiegegevens beschikbaar moet hebben om de gemeten spiegel goed te kunnen interpreteren.

De afdeling Apotheek/Klinische Farmacie van het UMC St Radboud heeft de interpretatie van spiegelbepalingen vastgelegd in zogenaamde TDM-protocollen. Recent is hard gewerkt aan een volledige update van de TDM-protocollen om de laatste inzichten van 2007 weer te geven. Als leidraad hiervoor is naast een overzicht van verschenen literatuur ook een consensusdocument gehanteerd, zoals dat staat beschreven op www.HIVpharmacology.com.

Voor inhoudelijke vragen of opmerkingen over de TDM-protocollen kunt u contact opnemen met een van de HIV-farmacologen van het UMC St Radboud (HIVpharmacology@akf.umcn.nl).

David Burger, ziekenhuisapotheker
UMC St Radboud